Gedreven door de komst van ons zorgintensieve zoontje, zegde ik ruim een jaar geleden mijn vaste baan op om in het diepe te springen als ZZP’er. Die sprong pakte positief uit, met veel flexibiliteit en mooie opdrachten als resultaat. Maar het bracht ook struggles. Een jaar na mijn inschrijven bij de KvK kreeg ons gezin weer veel voor de kiezen. Als mens, moeder en als professional doet het mijn hoofd tollen. Lees je mee?

De betekenis van werk

De geboorte van ons tweede kindje zette in 2018 de rest van ons leven op zijn kop. Toen onze zoon 1 week jong was, overleefde hij ternauwernood een hersenontsteking, waardoor hij de rest van zijn leven ernstig meervoudig beperkt zal zijn. Vanaf de kinder-intensive-care dacht ik: ik ga nooit meer terug naar kantoor. Maar na een paar maanden thuis kriebelde er weer van alles. Werk geeft betekenis, werk is deel van je identiteit, zag ik in. Ondertussen bleek in de roerige tijd thuis schrijven mijn redding. Ik ontdekte waar ik energie van krijg: verhalen rondom maatschappelijke en duurzame kwesties tot leven brengen. Zo ontwikkelde en lanceerde ik het Bijzonder Babydagboek (in samenwerking met Zebrapaardje), als steuntje in de rug voor jonge ouders die door een moeilijke tijd gaan. Want het is alles behalve vanzelfsprekend dat baby’s eerste jaar volgens het (groene) boekje verloopt. Mijn zoontje leerde mij ondertussen wat er echt toe doet en om mijn hart te volgen.

De stap naar het freelance-bestaan

Op kantoor bleef ik ploeteren (2018-2019). Ondanks een uiterst begripvolle werkgever, voelde het alsof ik zowel thuis als op werk slechts voor 50% functioneerde. Husselen met dagen om alle zorgafspraken na te komen moest aan de lopende band. Veel van mijn kostbare tijd spendeerde ik treinend tussen thuis en kantoor. Na een jaar vol zelfreflectie waagde ik de stap. Ik zegde mijn vaste contract op en sprong in het diepe als zelfstandig communicatieadviseur met Public Stories. Na een korte adempauze kwamen de opdrachten binnen. Nu, een jaar later, werk ik aan de tofste projecten. Iets met strategie en content, iets met circulaire en innovatieve voedselketens. Ik ontmoet inspirerende mensen en heb het gevoel iets bij te dragen. Kortom, het geeft me positieve energie.

Zwaar weer thuis

Juist in deze, zakelijk succesvolle, periode belandden we als ouders c.q. mantelzorgers opnieuw in zwaar weer. Ons zoontje (inmiddels 2,5) werd geopereerd en moest zes weken revalideren. Dat ging gepaard met veel pijn, aanpassingsvermogen en extreem weinig slaap. Dit bovenop alle bestaande zorgen rondom zijn ontwikkelingsachterstand, visuele beperking, epilepsie, spasticiteit, etc. Oh ja, we hebben ook nog een dochtertje van bijna 4. Mijn werk haalde ik in de avonduren en weekenden in. Tijd voor ontspanning: nul. Dan word je geconfronteerd met de zwarte randen van het ZZP-bestaan: geen recht op zorgverlof en geen (of in mijn geval een magere) arbeidsongeschiktheidsregeling. Nu heb ik geweldig begripvolle opdrachtgevers, maar je wil ze niet dagelijks lastigvallen met je persoonlijk leed.

Siebe in het gips, in een bakbeest van een rolstoel, vlak na de operatie.

Conservatieve inborst versus feministische principes

Waar is je partner in dit verhaal, hoor ik je denken. Nou, die man van mij is er voor de volle honderd procent. Ook hij is ondernemer en heeft veel concessies gedaan in zijn werk. Tegelijkertijd bracht het hem dingen: goede mensen aannemen en meer uitbesteden. Wij hebben het thuis 50-50 geregeld, zoals dat heet. Maar tóch… Toch blijft er dat interne stemmetje. Het conservatieve poppetje op mijn schouder dat me tegen beter weten in influistert: “Jij bent de moeder, dus je moet er zijn…” Ik blijk niet de enige. Tijdens een ouderavond op de speciale opvang van ons zoontje hoorden we dat zo’n beetje alle moeders hun baan hebben opgezegd om de zorg voor hun kind te dragen. De vaders werken zich een slag in de rondte om de hypotheek te betalen. No judgement. Want ik begrijp dat het soms nodig is om keuzes te maken en ken als geen ander het gevoel van “het beste voor je kind willen”.

Moeder de vrouw

Waarom is het bijna altijd de vrouw die een stap terugdoet? Kennelijk vind ik het nodig om de extra uren die ik werk – ten koste van mijn partners werkuren – te verantwoorden. Maar ten opzichte van wie eigenlijk? Ik beveel de documentaireserie ‘Waarom werken vrouwen niet?’ (KRO-NCRV) van harte aan. Hierin vraagt Liesbeth Staats zich af waarom Nederland onderaan de lijst van EU-landen bungelt met de hoeveelheid door vrouwen gewerkte uren. Alle geluiden komen, zonder veroordeeld te worden, aan het woord: van bewuste thuisblijf- tot carrièremoeder. Welke keuze ze ook maken, allemaal worden ze teruggeworpen op twee dingen. 1. Onze traditionele waarden in Nederland en het gevoel zich te moeten verantwoorden (zie mijn interne stemmetje). 2. Het kinderopvangsysteem.

Kinderopvang of oppas regelen? Geen optie.

In punt 2 schuilt het grote verschil voor ouders van een zorgintensief kind. Als je kind niet naar een regulier kinderdagverblijf kan en als je geen ‘gewone’ oppas kunt inschakelen, moet je óf alles zelf doen óf je door een oerwoud van kastjes en muren heen worstelen voor extra ondersteuning. Zie hier de kern van ons probleem: hoe kun je als ouder ooit op adem komen? Het 16-jarige buurmeisje laten oppassen, zodat wij een avondje uit kunnen? Nope. Onze zoon gaat gepaard met een hele handleiding. Uit logeren bij opa en oma? In onze persoonlijke situatie kan dat helaas niet tot nauwelijks. Zo kan ik nog even doorgaan met mitsen en maren. 18 uur per week gaat ons zoontje naar een orthopedagogisch kindcentrum. Deze plek en de mensen die hier werken zijn goud. Maar het is niet genoeg.

Strijd met instanties voor extra ondersteuning

In een gesprek met de gemeente worden we gewezen op de factor “eigen kracht”. Woning, werk, alles hebben we al omgegooid. Hoeveel personal power wil je hebben? De ambtenaar in kwestie zegt verontschuldigend dat de ouders kunnen stoppen met werken om voor hun kind te zorgen. Ik ben verbijsterd. Los van mijn twee masterdiploma’s die daarmee in de prullenbak verdwijnen. De jarenlange ervaring die mijn man heeft opgebouwd om een succesvolle praktijk te runnen. De maatschappelijke en economische waarde die wij beiden met ons werk toevoegen. Even los van dit alles. Waar zijn wijzelf? Wij als mensen, als koppel, als professionals.

Deze topper is er ook nog. We proberen af en toe 1-op-1 iets gezelligs met Jet te ondernemen.

Ouders op omvallen

Ik geef weerwoord, onder het mom van ‘respijtzorg’. Ik leg me er niet bij neer als ik opnieuw op een maandenlange wachtlijst geplaatst word. Maar niet alle ouders zijn zo mondig. Met als resultaat: de pijnpunten uit ‘Waarom werken vrouwen niet?’ worden bij zorgintensieve gezinnen in het kwadraat uitvergroot. Ook de vaders delven het onderspit. 60 procent van de ouders met een zorgintensief kind krijgt een burn-out, ruim 40 procent kampt met opvoed- en/of relatieproblemen en ruim de helft van de ouders geeft aan dat andere kinderen in het gezin onvoldoende aan bod komen (bron: NJI, 2014).

Magreet Schijvens Public Stories

Rustig krantje lezen? Dit was in scène voor de fotoshoot 🙂

Flinterdun koord

Ons zoontje krijgt de beste zorg, waar we uiterst dankbaar voor zijn. Van topkinderneuroloog tot kinderorthopeed in weer een ander, specialistisch ziekenhuis en van multidisciplinair revalidatieteam tot fysiotherapeut aan huis. Hoe mooi zou het zijn als, naast al deze top-of-the-bill zorg voor het kind, er ook een piepklein beetje oog voor de ouders zou zijn? Signalen in tv-programma’s, bij belangenorganisaties en in overheidsland zijn er volop, maar de praktijk bij ons thuis blijkt weerbarstig. In 2021 gaan we onze weg vinden, daar vertrouw ik op. Ik ga door als ZZP’er met mijn mooie projecten. Ik blijf in de pen klimmen om thuis de extra ondersteuning te regelen. Nu de persoonlijke adempauze nog. Balans? Het blijft een flinterdun koord waarop we dansen.

BNNVARA Kassa ‘Overbelaste mantelzorger onbekend met respijtzorg’: Dit item is veelzeggend.